Қазақстанда трансплантация операцияларының саны жылына 310-ға жетті
Қазақстанда 2025 жылы 310 ағза трансплантациясы жасалған. Ал 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында 208 операция өткізілді.
Қазір елімізде 4 867 адам ағза трансплантациясын күтіп жүр. Олардың 126-сы – балалар.
Бұл мәліметтер 9 қазанда атап өтілетін ағзалар, тіндер мен жасушалар донорлығының Еуропалық күніне орай жарияланды.
Соңғы жылдары Қазақстанда трансплантация саласының инфрақұрылымы кеңейіп, операциялар саны артып келеді. Елімізде 11 трансплантация орталығы мен HLA-типтеу жүргізетін бес зертхана жұмыс істейді. Сонымен қатар республикалық үйлестіру орталығы мен өңірлік мамандар желісі құрылған.
Статистикаға сәйкес, 2023 жылы Қазақстанда 236 трансплантация операциясы жасалса, 2024 жылы бұл көрсеткіш 260-қа жеткен. 2025 жылы 310 операция орындалған.
Қайтыс болғаннан кейінгі донорлардан алынған ағзаларды пайдалану арқылы жасалатын операциялар саны да өскен. 2024 жылы осындай 23 операция жасалса, 2025 жылы олардың саны 68-ге жеткен. Ал 2026 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында тағы 42 операция өткізілген.
Соған қарамастан, ағзаға мұқтаж науқастардың саны әлі де көп. Күту парағында тұрған 4 867 адамның 4,2 мыңнан астамына бүйрек трансплантациясы қажет. Қалған науқастар бауыр, жүрек немесе өкпе ауыстыруды күтуде.
Мамандар трансплантация саласын дамыту медициналық технологиялар мен инфрақұрылымға ғана емес, донорлық ағзалардың қолжетімділігіне де байланысты екенін атап өтеді.
Қазақстан азаматтары қайтыс болғаннан кейінгі донорлыққа қатысты өз шешімін медициналық ұйымдар арқылы немесе eGov порталының көмегімен тіркей алады. Олар донорлыққа келісім беруге, одан бас тартуға және шешімінің қай ағзаларға қатысты екенін көрсетуге құқылы. Қажет болған жағдайда бұл шешімді өзгертуге де болады.
2026 жылғы 1 қыркүйектегі мәлімет бойынша, eGov арқылы донорлыққа қатысты 184 191 ерік білдіру тіркелген. Оның ішінде 17 158 адам донор болуға келісім берсе, 167 033 адам бас тартқан.
Ұсынылған деректерге сәйкес, бір жыл ішінде донорлыққа келісім берген азаматтардың саны 75%-ға, ал тіркелген ерік білдірулердің жалпы саны 31%-ға артқан.
Ағза донорлығы – өмірін жалғастыруға үміттенген адамдар үшін маңызды мүмкіндік. Сондықтан бұл бағытта халықты ақпараттандыру, азаматтардың саналы шешім қабылдауына жағдай жасау және донорлық жүйеге деген сенімді нығайту өзекті болып қала береді.